Giá Dầu Tăng Vọt Sau Khi Mỹ Tấn Công Iran Vì Căng Thẳng Mới Tại Eo Biển Hormuz

Thị trường năng lượng thế giới ghi nhận phiên biến động dữ dội sau khi quân đội Mỹ tiến hành loạt cuộc không kích quy mô lớn nhắm vào các mục tiêu quân sự ở miền nam Iran. Động thái trả đũa quân sự này diễn ra ngay sau sự cố ba tàu thương mại bị tập kích tại eo biển Hormuz, chấm dứt hơn một tuần yên bình ngắn ngủi và đẩy thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran vào thế ngàn cân treo sợi tóc.

Giá dầu và vàng phản ứng mạnh trước hành động quân sự của Mỹ

Sắc xanh bao trùm bảng giao dịch năng lượng thế giới ngay khi các thông tin về cuộc không kích được công bố. Tâm lý lo ngại rủi ro thắt chặt nguồn cung quay trở lại đã kích hoạt làn sóng mua bù thiếu của giới đầu cơ:

• Giá dầu Brent: Kỳ hạn tương lai chuẩn quốc tế bật tăng mạnh 2,05%, tương đương mức tăng hơn 1,50 USD, giao dịch sát ngưỡng 75,68 USD/thùng.

• Giá dầu WTI (Mỹ): Hợp đồng tương lai dầu thô ngọt nhẹ của Mỹ cũng ghi nhận mức phục hồi tương ứng hơn 2%, chốt phiên giao dịch ở mức 71,89 USD/thùng.

Trái ngược với đà bứt phá của thị trường năng lượng, thị trường kim loại quý lại chịu áp lực chốt lời lớn khi dòng tiền tìm kiếm sự trú ẩn an toàn ở đồng USD. Giá vàng thế giới ghi nhận phiên giảm sâu gần 60 USD/ounce, lùi sát về mốc 4.104 USD/ounce trong phiên giao dịch sáng ngày 8/7. Trong khi đó, thị trường tiền mã hóa cũng ghi nhận mức giảm vốn hóa toàn cầu khoảng 1,24% do tâm lý né tránh tài sản rủi ro của các nhà đầu tư.

Căn nguyên vụ việc: Ba tàu thương mại bị tập kích tại điểm nghẽn Hormuz

Đòn không kích trả đũa của liên quân Mỹ được châm ngòi trực tiếp sau các vụ tập kích liên tiếp nhắm vào hoạt động hàng hải quốc tế tại khu vực Vịnh Oman vào ngày 7/7.

Theo ghi nhận từ Cơ quan An ninh Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), ít nhất ba tàu thương mại đã bị nhắm mục tiêu khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz. Các nạn nhân của vụ tấn công bao gồm một tàu chở dầu treo cờ Arab Saudi và đặc biệt là tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Al-Rekayyat của Qatar. Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát vào đầu năm nay, một tàu chở khí LNG của Qatar bị tấn công trực tiếp.

Phản ứng tức thì trước hành động leo thang của Iran, Bộ Tài chính Mỹ đã ra quyết định thu hồi giấy phép tạm miễn trừ lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Tehran. Theo đó, thời hạn cho phép Iran sản xuất và xuất khẩu dầu thô (vốn được gia hạn đến ngày 21/8/2026 theo thỏa thuận trước đó) đã bị cắt ngắn đột ngột và chỉ còn hiệu lực đến ngày 17/7/2026.

Chiến dịch không kích của CENTCOM và phản ứng đanh thép từ Iran

Chiến dịch quân sự của Mỹ nhanh chóng được triển khai nhằm gửi đi thông điệp răn đe mạnh mẽ tới Tehran.

Loạt vụ nổ rúng động miền nam Iran

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận lực lượng không quân đã bắt đầu thực hiện các đợt oanh tạc dữ dội nhắm vào các cơ sở hạ tầng quân sự của Iran. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin về hàng loạt vụ nổ lớn xuất hiện xung quanh eo biển Hormuz, bao gồm:

• 6 vụ nổ được ghi nhận trên đảo chiến lược Qeshm.

• 7 vụ nổ tại thành phố Sirik.

• Nhiều vụ nổ liên tiếp phá hủy các mục tiêu tại thành phố cảng lớn Bandar Abbas.

Phía CENTCOM tuyên bố: "Sự gây hấn của Iran đối với các tàu thương mại quốc tế là hành động không cần thiết, nguy hiểm và vi phạm rõ ràng các điều khoản ngừng bắn sơ bộ đạt được vào tháng trước."

Lời cảnh báo và đòn đáp trả từ Tehran

Ngay sau các cuộc không kích, Bộ Ngoại giao Iran đã lên tiếng cáo buộc Mỹ nhiều lần vi phạm bản ghi nhớ hòa bình đã ký kết và đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc về hậu quả của hành động này.

Theo hãng tin Fars của Iran, lực lượng quân sự nước này đã lập tức phản pháo bằng cách phóng ít nhất hai tên lửa hành trình chống hạm cùng nhiều máy bay không người lái (UAV) nhắm vào các tàu chiến của Hải quân Mỹ đang tuần tra tại vùng biển Oman để đáp trả.

Phản ứng ngoại giao gay gắt từ đồng minh Trung Đông

Vụ việc tàu chở khí LNG Al-Rekayyat bị tấn công cũng kích hoạt phản ứng ngoại giao chưa từng có từ phía Qatar — quốc gia vốn giữ vai trò trung gian hòa giải chính trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Chính phủ Doha gọi vụ tập kích là hành động "không thể chấp nhận được" đối với tự do hàng hải quốc tế. Bộ Ngoại giao Qatar đã triệu tập phó đại sứ Iran để phản đối trực tiếp, yêu cầu Tehran giải thích rõ ràng và chấm dứt ngay lập tức mọi hành vi làm suy yếu an ninh khu vực. Trái lại, phía Iran bày tỏ sự thất vọng và bác bỏ các cáo buộc từ phía Qatar.

Giới phân tích vĩ mô nhận định, việc Mỹ tái áp đặt lệnh trừng phạt dầu mỏ sớm hơn dự kiến kết hợp với các đợt đụng độ quân sự trực tiếp đang đặt dấu chấm hết cho giai đoạn hạ nhiệt ngắn ngủi của thị trường năng lượng. Khi các rủi ro địa chính trị quay trở lại đỉnh điểm, giá dầu thô Brent nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì đà tăng mạnh mẽ trong những phiên giao dịch tiếp theo.